miércoles, 10 de febrero de 2016
A toro pasao
A modo de presentación diré que soy nieto de un español emigrante en Buenos Aires aprincipios del siglo XX e hijo de “medio argentino”, que decía él, ya que fue engendrado enArgentina y nacido en Córdoba (España). Aprendí a leer en Caras y Caretas y en Para Ti,revistas a las que mi abuelo estuvo suscrito hasta su muerte, y hoy leo La Nación todos losdías. Y por último diré que estoy casado con una argentina.
Lo del título del artículo va por aquello de que ,de lo que quiero hablar, ya pasó, que como en los Sanfermines, los toros ya entraron en la plaza y la gente en la calles de Pamplona ya no se divierten con ellos.
Hace poco leí con extrañeza que gran parte de los argentinos no sabían qué o por qué celebraban el bicentenario de la independencia de su patria. Incluso algunos intelectuales se preguntaban si la ocasión merecía la pena celebrarla.
Desde aquí, en una comunidad de la periferia de España, las cosas se ven con otra perspectiva.
Me parece que los argentinos deberían estar muy contentos con su independencia del centralismo español. A muchos habitantes de esta península ibérica les entusiasmaría poder gritar “soy libre de Madrid”, elijo a MI presidente, a MIS representantes en MI capital, puedo hablar en Mi idioma y Madrid no me puede imponer el suyo ni como hablarlo, Mi cultura es
mía y Madrid no me la ha impuesto.
Hace poco más de una semana Celia y yo visitábamos el tesoro de la catedral de Córdoba y veíamos la Custodia de Arfe y el San Rafael de plata y oro situado a escasos metros, entre cientos de imágenes, cálices, bastones episcopales y otros objetos de culto. (Lo de culto es undecir, porque están encerrados y solamente se pueden ver previo pago de la entrada).
Ante aquellas joyas en oro y plata le decía yo a Celia: mira, una de las razones de vuestro bicentenario. En España no hay oro, se lo llevaron los romanos, no tenemos minas de plata.
¿De dónde procede tanta riqueza? De tu país, de cuando tu país era parte del mío. De cuando los castellanos convertidos en criollos tenían que pagar a la hacienda de Madrid. De cuando Madrid enviaba emisarios a los virreinatos para recaudar cuanto oro y plata pudieran.
Hasta que los criollos se cansaron. Hoy pagan a la hacienda de Buenos Aires. Es verdad que la Argentina tiene problemas políticos, sociales y económicos, como muchas naciones más, pero son los suyos, sus problemas, no los problemas que otros le ocasionan.
No sé si me excedo en mis apreciaciones pero veo a los argentinos de hoy libres, no pendientes de que alguien a miles de kilómetros allende el mar, les quite lo suyo, ni les diga los que tienen que hacer o cómo comportarse. España está en crisis, como Grecia, como Portugal, en parte como Italia. Hoy leía que quien se
beneficiaba de nuestra crisis eran los bancos centro europeos. ¡Qué horror! ¡Me gustaría celebrar también un bicentenario mío!
¡Enhorabuena Argentina!
O bibelot rachado
A mari usque ad mare
Un ‘bibelot’ é unha menudencia, unha fruslería, unha chuchería, ás veces unha baratixa. Para o DRAE que admitiu tal cal a palabra francesa ‘bibelot’ [ler biblo] é unha ‘Figura pequena de adorno’. Apresente en francés desde o século XV, a voz formou-se con unha repetición expresiva (‘bel-bel’, dobre apócope de ‘beau’ = belo) influída pola palabra do antigo francés ‘beubelet’ de mesmo sentido. http://etimologias.dechile.net/?bibelotA señora Maruxa, filla vinculeira do señor de Bexín, herdara unha fortuna bastante considerábel, sendo ainda unha rapariga de apenas 14 anos ó morrer a sua mai dunhas febres malignas que Don Marcelo, o médico da Vila nunca soubo explicar moi ben de que mal procedian. O pai da señora Maruxa, o señor de Bexín, morrera moi cedo cando Maruxa tiña ainda dous anos.
Entre os moitos bens que Maruxa herdou estaba a casa solariega dos Bexíns, un bonitiño pazo do século XVIII nas aforas de Bexín perto do rio. Pero Maruxa vivia dende a sua boda, aos 18 anos, con Don Gonzalo o xoven notário da Vila nunha casa no centro do pobo, na praza maior ás vieiras da capela de Santa Margarida.
Cando Maruxa enviuvou tiña 32 anos e dous fillos, unha filla e un fillo adorabeis. Pero os fillos creceron e con o tempo casaron e marcharon a viver a Cidade lonxe de Bexín e da sua mai.
Maruxa quedou soliña, con moitas amigas iso si, pero soliña na sua casa. Tiña moitos criados sempre ó seu redor, pero estes non contaban, ela sempre dicia que estaba soliña porque a xente que mas quisera non estaban xa con ela.
Un dia, Maruxa foi á Vila a mercar fio para bordar, unha das suas paixóns. Ao pasar cara o comercio de Enrique o Coxo, Maruxa viu no escaparate o bibelot mais bonito que mirara na sua vida. Era dun branco como a neve e tiña uns debuxos xeométricos en azul e verde que mesmamente semellaban pintados por anxos. Maruxa non daba crédito aos seus ollos, como era posibel que aquel bibelot tan divino estivera aló no escaparate da tenda do Coxo?
Maruxa non o pensou duas veces, entrou no comercio e cinco minutos mais tarde levaba o bibelot embolto en papel prateado e apreteado moi forte contra o seu peito.
Ao chegar Maruxa á casiña colocou o bibelot enriba do escritório que fora de seu pai e que estaba situado na sala principal ó lado do balcón que daba a praza.
Maruxa sentou-se na cadeira Luis XV que estaba diante do escritório e adicou-se a admirar ó bibelot o resto do dia.
Ao dia seguinte chegaron as amigas a toma-lo té, como sempre ás cinco da tarde, que todas elas gostaban moito das costumes británicas, e o momento quedaron hipnotizadas polo bibelot.
A señora Pilar dixo que semellaba un bibelot árabe que ela mirara unha vez estando en Tanxer.
A señora Emilia recomendou a Maruxa que tivera moito moitísimo cuidado co bibelot que tiña pinta de ser moi fráxil e podíase romper facilmente.
A señora Rosa asentiu e engadiu que precisamente un lugar con correntes de ar non era precisamente o mellor lugar para o bibelot.
Pero todas elas miraban o bibelot coa envexa de non ser as suas proprietárias.
Maruxa, una vez que as amigas marcharon sonreiu e mirando unha vez mais ao bibelot estivo segura de que fixera unha boa, boísima compra e que o bibelot era de seguro algo que lle ia a encher totalmente a sua vida.
Pasaron os dias e o bibelot, sempre admirado por Maruxa e as suas amigas, empezou a ter trocos, a modiño, moi a modiño. Estes trocos eran nun princípio de cor, como se a luz do sol fora mudando o debuxos verdes e azuis en vermellos e laranxas. Un dia apareceu todo el de cor amarelo.
Dias mais tarde os pequenos trocos foron de figura. Empezou a mudar de forma como se dia a dia se tornara mais groso e de maior tamaño. Ata que unha mañá apareceu no outro lado do escritório, como se unha fantasma o mudase de lugar durante a noite.
O bibelot comezou a ter vida própria. Aquelo foi horroroso para Maruxiña. Non podia ser, os bibelots son iso, bibelots, e non teñen direito a facer outra cousa que estar quietos para que a xente os admire. E o fermoso bibelot de Maruxiña estaba vivo, mudaba de cor e forma e agora tamén movíase.
Maruxa xa non facia outra cousa que espiar ao bibelot, por ver si achaba como e de que xeito o bibelot facía aquelas cousas.
Unha vez, Maruxa foi a cociña a por un vaso de auga e cando voltou o bibelot estaba perto , moi perto do cristal da porta do balcón como se mirara para fora.
Maruxa, dun brinco, estaba ao lado do bibelot para ver que miraba este, e alá ao outro lado da praza, Luisiña, a filla do padeiro estaba-se montando na sua moto. Luisiña era nova, loira, de grandes ollos azuis e con uns “cántaros de mel” como di o Cantar dos Cantares que tiñan tolo a todo o xénero masculino de Bexín.
Maruxa creu tolear, o bibelot, o seu bibelot adicaba-se agora a mirar os desexados peitos da filla do padeiro. E iso era moito mais do que Maruxiña estaba disposta a tolerar.
Cando ao dia seguinte Maruxa achegou-se o bibelot, esta estaba tirado no chan. Maruxa o recolleu imediatamente e cal non seria a sua desesperanza cando viu que o bibelot tiña unha fenda na parte de abaixo.
Como caíche? ¿Como mancache? Por que tiñas que andar trouleando dun lado para outro?
Cando as amigas de Maruxa chegaron a facer-lle a sua visita o bibelot non estaba en nengures.
E o bibelot?, perguntaron a Maruxa.
Marchou, dixo ela, deixou-me, era groseiro, insuportábel, e esta noite rachou polo cu.
A mari usque ad mare
Un ‘bibelot’ es una menudencia, una fruslería, una chuchería, a veces una baratija. Para el DRAE que admitió tal cual la palabra francesa ‘bibelot’ [ler bibló] es una ‘Figura pequeña de adorno’. Presente en francés desde el siglo XV, la voz se formó como una repetición expresiva (‘bel-bel’, doble apócope de ‘beau’ = bello) influida por la palabra do antiguo francés ‘beubelet’ del mismo sentido. http://etimologias.dechile.net/?bibelotMaruja creyó enloquecer, el bibelot, su bibelot se dedicaba ahora a mirar los pechos de la hija del panadero. Y eso era mucho más del que Maruja estaba dispuesta a tolerar.
lunes, 2 de junio de 2008
Hai 65 anos
Pepín Parra, montado na súa egua branca como a neve, subía a rúa do Cárcere cara á casa de Manolo e María onde pasara a tarde anterior, en compañía de Tere, xogando os catro ás cartas. María estaba embarazada de nove meses e esperaba dar a luz dun momento a outro. Cando chegou á altura da casa dos seus parentes, elevouse sobre os estribos e gritou:
-Manolo! Todo ben?
Dende o balcón do dormitorio surdíu a voz de Manolo:
-Un neno.
-Jajaja, as ganas.
Entón Manolo saíu ao balcón con algo envolvido aínda nunha toalla. Pepín púxose de pé sobre a cadeira de montar e tendeu os brazos a aquela cousa pequena que se lle ensinaba, colleuna entre os seus brazos e bicoume na fronte.
Foi a primeira vez que montei dacabalo, e era a euga branca mais bonita que montei na miña vida, eu tiña dez minutos de vida.
Eran as dez e media da mañá do día trinta e un de marzo de mil novecentos corenta e tres, e isto ocorreu en Bujalance un pobo da provincia de Córdoba, en España.
Hace 65 años
Pepín Parra, montado en su yegua blanca como la nieve, subía la calle de la Cárcel hacia la casa de Manolo y María en donde había pasado la tarde anterior, en compañía de Tere, jugando los cuatro a las cartas. María estaba embarazada de nueve meses y esperaba dar a luz de un momento a otro. Cuando llegó a la altura de la casa de sus parientes, se elevó sobre los estribos y gritó:
-¡Manolo!¿Todo bien?
Desde el balcón del dormitorio salió la voz de Manolo:
-Un niño.
-Jajaja, las ganas.
Entonces Manolo salió al balcón con algo envuelto todavía en una toalla. Pepín se puso de pié sobre la silla de montar y tendió los brazos a aquella cosa pequeña que le enseñaba Manolo, la cogió entre sus brazos y me besó en la frente.
Fué la primera vez que monté a caballo, y era la jaca blanca mas bonita que monté en mi vida, yo tenía 10 minutos de vida.
Eran las diez y media de la mañana del día treita y uno de marzo de mil novecientos cuarenta y tres, y esto ocurrió en Bujalance un pueblo de la provincia de Córdoba, en España.domingo, 1 de junio de 2008
Yahía ben Zalá al Amazigh
(Yahía Venzalá o Bereber)Nacera na al Hoceima, entre a montaña e o mar, alí onde o Rif báñase no Mediterráneo. Aprendeu do seu pai o oficio da guarnicioneria, que este aprendera do seu avó, e xa desde pequeno fixéronse famosas as bridas que fabricaba.
Cando cumpriu os dezaseis anos casouse con Mariem, un ano menor que el, morena, de pel moi branca e cuns belos ollos grises como o chumbo.
Cando Mariem quedou embarazada do seu primeiro fillo decidiu emigrar, e nunha noite de xuño subiuse coa súa muller a un vello barco de pescadores, de vela latina e partiu cara ao norte.
Afincouse en Sevilla, e de alí seguindo a beira do Guadalquivir chegou a un pobo da campiña cordobesa onde asentouse definitivamente.
Yahía e Mariem tiveron seis fillos e catro fillas. A mais pequena chamouse Aixa e era unha beleza como a súa nai, de profundos e ensoñadores ollos grises. Dela namorouse o meu bisavó Bartolomé.
Un amor imposible, o meu bisavó estaba casado e era moito maior que ela e Yahía xamais casaría á súa filla cun infiel.
Pero a vida non se escribe como queren algúns e Aixa e Bartolomé tiveron amores prohibidos e deses amores naceu o meu avó Bernabé, pero esa é outra historia.
(Yahía Venzalá el Bereber)
Había nacido en Al Hoceima, entre la montaña y el mar allí en donde el Rif se baña en el Mediterráneo. Aprendió de su padre el oficio de la guarnicioneria, que éste había aprendido de su abuelo, y ya desde pequeño se hicieron famosas las bridas que fabricaba.
Cuando cumplió los dieciséis años se casó con Mariem, un año menor que él, morena, de piel muy blanca y con unos bellos ojos grises como el plomo.
Cuando Mariem quedó embarazada de su primer hijo decidió emigrar, y en una noche de junio se subió con su mujer a un viejo barco de pescadores, de vela latina y partió hacia el norte.
Se afincó en Sevilla, y de allí siguiendo la orilla del Guadalquivir llegó a un pueblo de la campiña cordobesa en donde se asentó definitivamente.
Yahía y Mariem tuvieron seis hijos y cuatro hijas. La mas pequeña se llamó Aixa y era una belleza como su madre, de profundos y ensoñadores ojos grises. De ella se enamoró mi bisabuelo Bartolomé.
Un amor imposible, mi bisabuelo estaba casado y era mucho mayor que ella y Yahía jamás casaría a su hija con un infiel.
Pero la vida no se escribe como quieren algunos y Aixa y Bartolomé tuvieron amores prohibidos y de esos amores nació mi abuelo Bernabé, pero esa es otra historia.
sábado, 31 de mayo de 2008
Eu

Nun remoto lugar, hai moito, moito, tempo, un grupiño de nenos aspirantes a monxe xogaban nas beiras dun bosque perto da vella abadía onde vivían, estudaban e aprendían a falar en latín. De súpeto un deles, levantando a súa man dereita e sinalando algo por enriba das súas cabezas, dixo:
- Mirade, mirade ó ceo.
Os outros rapaces dirixiron as súas miradas onde o primeiro sinalaba e ollaron unha lonxana nube moi delgadiña que cruzaba o ceo e que ía crecendo hacia ó porsol moi, moi a modiño.
- ¿Que é?
- Un lóstrego.
- Non hai treboada, nin brila. É fumo.
- Non, é un foguete.
- Non pode ser, é moi grande e non hai festa na aldea.
O último e o mais pequeno, moi seguro de se, sentenciou:
- Iso pertence ó meu futuro, ó noso futuro, é un avión a reacción e eu velarei un día nun como el.
Pola mente daquel pequeno, pasou un mundo de avances tecnolóxicos, de automóbiles sofisticados, de robots, de máquinas intelixentes, e el era parte activa dese mundo e fabricaba máquinas, daba ordenes ós robots e viaxaba en avións a lonxanos países.
Aquel pequeno resabidiño e pedante aprendiz de monxe e de profeta, que xa falaba e pensaba en latín, hai moito moito tempo, nun lugar case perdido do país das meigas, dos bardos e dos druídas, era eu.
Yo
En un remoto lugar, hace mucho, mucho tiempo un pequeño grupo de niños aspirantes a monje jugaban en las lindes de un bosque cerca de la vieja abadía donde vivían, estudiaban y aprendían a hablar en latín. De repente uno de ellos, levantando su mano derecha y señalando algo por encima de sus cabezas, dijo:
- Mirad, mirad al cielo.
El resto de los chiquillos dirigieron sus miradas hacia donde el primero señalaba y vieron una lejana nube muy delgada que cruzaba el cielo y que iba creciendo hacia el poniente muy, muy despacito.
- ¿Qué es?
- Un rayo.
- No hay tormenta, ni brilla. Es humo.
- No, es un cohete.
- No puede ser, es muy grande e no hay fiesta en la aldea.
El último y más pequeño, muy seguro de sí, sentenció:
- Eso pertenece a mi futuro, a nuestro futuro, es un avión a reacción e yo volaré un día en uno como él.
Por la mente de aquel pequeño, pasó un mundo de avances tecnológicos, de automóviles sofisticados, de robots, de máquinas inteligentes, y él era parte activa de ese mundo y fabricaba máquinas, daba ordenes a los robots e viajaba en aviones a lejanos países.
Aquel pequeño resabidillo y pedante aprendiz de monje y de profeta, que ya hablaba y pensaba en latín, hace mucho, mucho tiempo, en un n lugar casi perdido del país de las brujas, de los bardos y de los druidas, era yo.
